MAKALE VE YAZILAR

Bu sayfamızda yayımlanan makale ve yazılarımıza ulaşabilirsiniz.

Onaylamalar

Onaylamalar

Zihnimizin içinde yer alan ve bizi etkileyen temel düşüncelerden kaçmak yerine onları yakalayıp değiştirmeye çalışmalıyız. Bunu en kolay yapabilecek olan şeylerden bir tanesi, onaylamalardır.

Olumlama teknikleri sizi etkisi altına alan olumsuz düşünceleri kısa sürede hayatınızdan çıkarmanıza ve tabiki ideal kilonuza ulaşmadaki tüm engelleri kaldırmanıza yarayacaktır. Onaylama sözcük anlamı gereği kesinleştirme, pekiştirme anlamlarını içerir.  En basitinden bir onaylama cümlesi istediğiniz şeyin şuanda da öyle olduğunu söyleyen cümlelerdir. Bu cümler güçlü, inandırıcı ve olumlu cümleler olmalıdır. Bu cümlenin görevi istediğiniz şeyin zaten şimdi var olduğunu zihninize getirmesidir. Eğer bu kelimeyi sıkça söylerseniz, canlı görüntülerle destekler içine duyguda katarsanız harika bir onaylamanız oldu demektir.

Bu noktadan sonra zihnimizin kabul etmesi gerekir. Ne kadar çok tekrar yaparsanız, onaylamanızın farkında olmadan kabul edildiğini göreceksiniz. Sisteme giriş yapan bu onaylama cümlesi kabul edildikten sonra bilinçaltı onu gerçekleştirmek için çalışacaktır. Kabul gören bu onaylama dil kalıplarına ve beden dilinize yansıyacak ve bu değişikliği çevreniz algılayacaktır. Örneğin eğer siz kendinize olan güven konusunda bir olumlama yaptıysanız bunu çevreniz hemen fark edip ona göre davranmaya başlayacaktır. Ama çevrenizdeki bu değişim bilinçli bir değişim olmayacaktır. Onlarda sizin davranışlarınızla eşleşen davranışlara otomatik olarak gideceklerdir.

Malesef ki tüm günümüzü özgür irademizi kullanarak geçirdiğimizi zannediyoruz. Ama gerçekte gizli saklı kuralların etkisi altında günümüzü geçiririz.  Zihnimizdeki bu virajlar gelen verileri bambaşka anlamlara çekerler. Çıkardığımız bu anlamlar duygusal zihinsel ve fiziksel tüm davranışlarımızı etkilerler.

Malesef ki çok azımızın aileleri bizleri sadece olumlu ve hayatı zenginleştiren inançlarla dolu çevreler oluşturabildiler.  Temeli küçük yaşlarda atılan bu inançlar büyüdükçe etraftan pektirilmeye devam edilirse sistemimizde var olan tüm hücrelerin içine işler değişmesi çok zorlaşır ama genede imkansız değildir.

Örnek vermek gerekirse; yabancılarla konuşma öğütü çocuğu tehliklerden korumak için önemli bir uyarı olurken aynı zamanda onun sosyal çevresininde kısıtlı kalmasına sebep olabilir. Ama bu tür öğütler içinde tabiki en kötüsü kişiliğimizle ilgili olanlardır. “Ne kadar başarısızsın”, “sakın kendin gibi olma”, “insanlar seni tanırsa senden uzaklaşır hep maskeni koru”, “diğer çocuklar gibi olamıyorsun!”. Bu ve buna benzer inançlar bizi derinden etkiler ve hayatımızı anlamsız kılmaya sürekli kendilerini devam ettirmeye istekli olan bu olumsuz inançlar taki onlara savaş açana kadar içimizde bizi yönetirler hem de her yerde, nereye giderseniz gidin tüm olumsuz hissedişlerin kaynağı bu temel inaçlardır. Çoğumuz bu inançların farkında da değillerdir. Özelllikle çocukluk çağında olan ama geçti onları atlattık sandığımız olumsuz düşünceler hep bizim içimizdedirler. Bilinçaltımızda bizi kemirir dururlar.

İşte onaylama cümleleri burada devreye girmektedir. Bunu aşmak inancınızın derinliğine göre değişen bir süreci içerir. Ama yılmadan devam etmek belkide bu süreçte en önemlisidir. Her fırsatta bu onaylamaları hatırlatmalasınız, işte, alışverişte, yemekte ve yatmadan önce kalktıktan sonra her yerde…

Unutmayın ki geçmişin çamurunu içimizden atmak için bu temiz suları her zaman içimize dökmeliyiz. Özellikle bu olumlalamaları gün içinde kendiniz için önemli olan zamanlarda sabitlemeniz başarıya giden yolu kısaltacktır. Örneğin sabah kalktığınızda, akşam yataken iş yerinde müdürünzün yanına girerken…

Neyi düşünüyorsanız o olursunuz. Düşüncelerimiz bizim duygularımızı ve davranışlarımızı belirler. Düşünce sistemi değiştiğinde duygularımız ve davranışlarımızda değişeceğinden bu noktadan başlamak gerekir. Bu alıştırmalarda birazdan daha detaylı açıklayacağım ama zihinsel canlandırma ve zihinsel prova önemli bir yer tutmaktadır.

Bazılarımız farkında olmadan bunu sürekli yapar zaten ama olumsuz olarak…

Endişeli yapıda olan insanlar sürekli karamsar düşüncelerle uğraşırken diğer taraftan iyi yapamadıkları şeyleriçin kendilerini yargılamaya hatta bazende cezalandırma devam ederler. Bu tür düşünce kalıpları tamamen var olan stres düzeyimizi daha üst konumlara çekerler. Bunun süresi uzan ve bu kronik hale gelirse ,bir çok hastalık karşımıza çıkabilir. Depresyon, kaygı bozuklukları, yeme bozuklukları, panik atak bu semptomlardan sadece bir kaçıdır. Diğer taraftan hayattaki güzelliklere ve sizi rahatlatan şeylere odaklanmak bu oluşan stresi azaltan bir faktör olacaktır. İçinizdeki sağlıklı olma halini destekleyecektir.

Onaylama etkili ve güçlü bir tekniktir. Var olan inançlarımızı değiştirebilme gücünü bize verirler.

Onaylama nasıl yaratılır?

Bunun en kolay yolu, sahip olduğunuz problemi düşünmek ve onu açıkça ortaya koyan bir cümle yazmak, bunu yaptıktan sonra bu cümlenin tam tersi bir cümle yazmak size net bir onaylama cümlesi oluşturur.

Örneğin; iş yerinde kendinizi başarısız buluyorsunuz yada bunu size müdürünüz belli ediyor bir durum olsun. Burada sorun yaratan cümleyi yazmak önem kazanır. Sorun cümlesi “ben işe yaramaz bir elemanım” olursa bunun tam zıttı olan “ben çok iyi bir elemanım” olacaktır ama bu iyi bir onaylama cümlesi değildir. Nedeni ise kimliğinizle ilgili bir cümle olmasıdır. Sorun cümleleri davranışlarınıza yönelik olmalıdır. Yaptığınız iş birçok bölümden oluşur. Tüm bu bölümlerde iyi olmayabilirsiniz. Bazı alanlarda iyiyken bazı alanalarda geliştirilmeye ihtiyacınız olabilir. Onaylamalarınız geliştirilmeye açık bölümlerde olmalıdır. Mesela diyelim ki işiniz gereği zaman zaman rapor çıkarmalısınız diğer alanlarda iyiyken rapor alanı sizin kabuslarınız olabilir. Bu alanda zayıfsınız bu alanın gelişmesi gerekiyor.

Durum “ bir türlü rapor çıkartamıyorum” olarak ifade edilirse, sizin rapor çıkaramamanız hareketlerinizden birinin sonucudur. O zaman problem cümlenizin tersi. “rapor öncesinde gerekli çalışmaları yapıyor ve 3 günde rapor alabiliyorum.” Eğer kendi zihninizde tekrar tekrar bu olumlamayı yaparken görüyorsanız ve hissettiğiniz duygu olumluysa o zaman bu doğru kelimedir. Eğer iyi hissetmiyorsanız başka kelimeler üzerinde çalışmalısınız. Doğru onaylamayı hayal ettiğinizde kendinizi iyi hissetmenizi sağlar.

Onaylama cümleri oluşturuken uymanzı gereken bazı kurallar vardır.

Olumlu kelimelerle ifade ediniz,

Olmasını istediğiniz şeyi söyleyin, kurtulmak istediğiniz davranışı değil, mesela “Bağırmayacağım” yerine “artık sesim daha sakin” gibi.

Şimdiki zamanda olmalı,

Bilinçaltının zaman kalıbı şimdiki zamandır. Ve ona ulaşmayan bir onaylama havada kalacaktır. Bazen bunu yapmak kendimizi kandırmak gibi gelebilir, (olmayan bir şeyi şimdiki zamanda kullanmak) olumsuz inançlar kendini devam ettirebilmek için yapılan onaylamaları adeta yalanlayacaktır, kabuletmeyecektir. Ama şunu aklınızdan çıkarmayınız ki değişim içten dışa olmalı, zihninizde var olmayan hiç bir düşünce dışarı yansımaz.

Sizinle ilgili olmalı,

Karşımızdakinin davranışlarının değişmesine yönelik onaylama cümleleri sizi hayal kırıklığına uğratabilir. Çevrenizdeki insanların davranışlarını onay cümleleri ile değiştirmeniz çok zordur. Mesela eşiyle sorunlar yaşayan birisi “eşim beni seviyor” gibi bir onaylama cümlesi çok gerçekçi olmayan bir onaylamadır. Bunun yerine eşinize ne yaparsanız sizi fark etmesini sağlar yada davranışlarında olumlu birdeğişiklik geliştirirsiniz. Onu düşünmeniz gerekmektedir.

Basit olmalı,

En etkili onaylama cümleleri kısa ve basit olanlardır. Uzun cümleler kullanma eğilimdeyseniz bu davranışınızı onaylama cümlelerini oluşturuken unutmaya çalışın yoksa yaptığınız sadece bir zihin jimlastiğini geçemez.

Somut ve orjinal olmalı,

Bilinçaltı belirsizlikleri sevmez ve eğer siz belirtmiyorsanız kendisi belirli bir şekilde tamamlayacaktır. Örneğin “kilo veriyorum” dediğinizde biliçaltı nekadar olduğunun analizini yapmayacaktır. 1 kilo 5 kilo buna tamamen kendisi karar verecek çünkü siz gerçek hedefinizden ona bahsetmediniz. Belki onun kilo vermekteki algısı 1 kilo ama sizin hedefiniz 10 kilo, bunu netleştirmezsek 1 kilo verip neden daha fazla veremediğinizi düşünürsünüz. Net olarak belirlemek bu yüzden önemlidir. “ 3 ayda 10 kilo veriyorum.” Gibi.

Hedefinize uygun olmalı,

Bir başkasında işe yarayan onaylama cümleleri sizde işe yaramayacaktır.

Kendi hedefinize uygun bir onay cümlesi geliştirmeniz gerekmektedir. Bunu yaptığınızda ve bu onay cümlesini canlandırdığınızda kendinizi iyi hissetmenizden bunu anlayacaksınız.

Onaylamaları oluştururken;

Onaylama cümleleriniz geleceğe yönelik olmalıdır. Geçmişte yaşadığınız köyü olaylara yönelik olmaz, ama geçmişin sizin üzerinizde bıraktığı ve bugünü etkileyen bakış acıları için olabilir. Çünkü geçmişte yaşadıklarımızı değiştiremeyiz ama o yaşadıklarımızın bugün bizde bıraktığı etkileri değiştirmek mümkündür.

Karşılaştırma yapmadan onaylama yaratın, özellikle yapılan diğer bir hata da başkası ile kıyaslandırılan onaylamalardır bunu farkında olmadan yaparız ama, örnek vermek gerekirse “ayşeden daha çabuk rapor yazıyorum” gibi bir onaylama doğru değildir.

Onaylamalar hedefleriniz olmamalı, sizin sahip olduklarınızla yada olmak istediklerinizle alakalı onaylama cümleleri işe yaramayacaktır. Bankada şu kadar paramın olması yada söyle lüks içinde yaşayım gibi cümleler aslında sizin sahip olmak istediklerinizi gösterir. Burada yapacağınız onaylama tamamen sizin düşüncelerinizle ilgili olmalıdır.

Hedefinize bağlı olmalıdır. Bunları birer şans duası olarak algılamak doğru olmaz. Oturduğu yerden başarı elde ediyormuş gibi gözüken tek canlı tavuktur. (ki o bile bir çalışma içindedir. Sadece bizim algılamamız onun oturduğuyla ilgilidir.) Başarı için olmazsa olmaz tek şey harekete geçmektir.

Bunları yaparken onaylamalarınızla doğru noktalara odaklandığınızı mutlaka test edin. Olumsuz ekleri zihninizin almayacağını unutmayın. Örneğin her gün başımıza gelebilen bir durum hep unutmamamız gereken şeyler olabiliyor ve siz her nekadar kendi kendinize“dışarı çıkarken şunu unutma!” desekte unuttuğunuzu deneyimlemişsinizdir. Aslında burada bilinçaltının aldığını mesaj “UNUT”  tur diğer ekleri almaz, o yüzden olumlu tarafa odaklanın “hep ihtiyacım olan şeyleri yanıma alırım” gibi…

Veya onu alıp çıkarken kendinizi hayal edin. Bu gerekli mesajı bilinçaltına gönderecek ve sizin oradan ayırılırken onu almanızı sağlayacaktır.

Kendi inancınıza uygun bir onaylama geliştirmelisiniz. Size ters gelen ve soru işaretleri yaratan tüm onaylama cümleleri tam oturmayacaktır. Eğer zihninizde bu onay cümlesini hayal ettiğinizde kendinizi iyi hissediyorsanız doğru yoldasınız demektir.

Onaylamaları oluştururken, kim olduğunuzu, nasıl düşündüğünüzü, nasıl davrandığınızı, yaşama bakış açınızı, kurallarınızı, çevreyle ilgili varsayımlarınızı hedef alabilirsiniz. Örnek birkaç cümle daha iyi anlatmamı sağlayacaktır. Ama tüm bunların size özel bir yapıda oluşturulması gerektiğini unutmayınız.

“ Küçük başarılarımı fark etmek kendime olan güvenimi artırıyor.”

“Ben sevgi dolu özel bir insanım”

“Çevremde gelişen olumlu davranışları daha kolay fark ediyorum.”

“Dünya güzel fırsatlarla dolu”

Son olarak onaylamalarla ilgili etkili bir tekniği sizinle paylaşmak istiyorum.

Gün içinde ne kadar çok tekrarlarsanız o kadar kısa sürede sonuç alırsınız ancak belkide günün en önemli zamanı akşam yatarken bunları yapmanızdır. Çünkü insan beyni yatmadan önceki yarım saatte nelerle ilgilendiyse onlar üzerinde tüm gece uykusunda çalışır. O yüzden yatmadan önce gün içinde yaşamış olduğunuz 3 olumlu şeyi yazmanız kendinizi daha iyi hissettirecek bir çalışmadır. Mesela bunlar, sizin yaptığınız yada söylediğiniz veya sizin dışınızda gelişen farklı olayları da örnek alabilirsiniz. Birbirlerine yardım eden yada saygı gösteren insanlar gibi, yatmadan önce bu listeyi oluşturmanız tüm gece bilinçaltınızın bu olumlu şeylerle ilgiilenmesi ve bir sonraki güne daha olumlu bakışlarla başlamanızı sağlayacaktır.

Cenk Kahvecioğlu

Psikoterapist